تاریخ ارسال روی سایت : ۱۳۹۵/۰۴/۱۰


غار اسپهبد خورشید در استان مازندران

در کشور پهناور ایران جاذبه های گردشگری و هیجان انگیز فراوانی یافت می شود ، غار اسپهبد خورشید یکی از غارهای استان مازندران است که در نزدیکی روستای دوآب در شهرستان سوادکوه در ارتفاعات خطیرکوه قرار دارد.

120

این غار به شکل تالاری ساده و دایره‌ای شکل و از جمله طاق‌های معروف جهان است که در سال ۱۳۳۵ خورشیدی توسط غارشناسان ایرانی کشف گردید.

طول قوس طاق طبیعی و عظیم غار، ۴۰ متر بوده از همین رو قوس دهانه این غار، یکی از عظیم‌ترین دهانه‌های غار طبیعی در دنیا محسوب می‌شود. درون غار به صورت تالاری بیضی شکل به طول ۷۵، عرض ۲۵ و ارتفاع ۱۵ متر است. داخل غار دارای اتاق‌هایی است که قدمت آن‌ها به زمان ساسانیان بازمی‌گردد. در ابتدای دهانه غار، دیواری از سنگ و ساروج ایجاد شده که ساخت آن را به دوره ساسانیان نسبت می‌دهند.

این غار به عنوان دژی طبیعی، همواره مورد استفاده اسپهبدان طبرستان بوده است. در صدر اسلام و همزمان با شورش مردم طبرستان، این غار پناهگاه ونداد هرمز بود. در سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید (نوه اسپهبد فرخان بزرگ از خاندان گاوبارگان) بر منطقه مازندران حکومت می‌کرد. در این زمان، مهدی پسر منصور عباسی، حاکم ری شد و تصمیم گرفت پس از سال‌ها، مازندران را به تسخیر اعراب درآورد. مهدی با نیرنگ از درِ دوستی با اسپهبد خورشید درآمد و ضمن ارسال هدایایی، از او خواست تا اجازه دهد قسمتی از لشکریانش از دره رود تالار گذشته و از راه دریا به خراسان بروند. اسپهبد خورشید فریب این نیرنگ را خورده و اجازه عبور را صادر می‌کند. مهدی دو سپاه را از گرگان و شاه‌کوه، روانه کرده و آمل را تصرف می‌کند. اسپهبد خورشید که غافلگیر شده بود، همسر و دخترانش به همراه شمار بسیاری را در این غار گذاشته و برای تهیه سپاه به دیلمستان می‌رود.

عرب‌هایی که در پایین غار اردو زده بودند، به هیچ وجه قادر نبودند وارد این غار شوند. به دلیل وجود آب آشامیدنی در غار، امکان مقاومت به مدت طولانی وجود داشت. سپاه اعراب به مدت ۳ ماه، در پایین غار و به دنبال راهی برای نفوذ به غار بودند. آن‌ها به سرچشمه آب که در بالادست غار قرار داشت رفته و به گفته اهالی در آب زهر ریختند اما به گفته تاریخ، آب را به میکروب طاعون آلوده کردند. با آلوده شدن آب، حدود ۴۰۰ نفر از ساکنان غار به بیماری طاعون مبتلا شده و چون کسی جرأت خاکسپاری آن‌ها را نداشت، همسر اسپهبد خورشید به نام بانو نی‌کلا که در نبود همسرش فرمانروای این دژ بود، مردگان را به خاک سپرده و خود نیز به طاعون دچار می‌شود. در همین زمان اسپهبد خورشید به واسطه خوابی پریشان، قصد عزیمت می‌کند که در نیمه‌های راه در مسیر چالوس فعلی، پیکی به او خبر می‌دهد بانو نی‌کلا و ۴۰۰ تَن دیگر از بیماری طاعون وفات یافته و دژ سقوط کرده است و دو دخترش به همراه اکثر نوامیس طبرستان، به اسارت عرب‌ها درآمده‌اند. اسپهبد با شنیدن این خبر، به فراز تپه‌ای رفته و دست‌هایش را به سوی خورشید بالا برده و مشغول نجوا می‌شود. پس از آن، از زهری که در انگشتر خود بوده است می‌خورد و به این ترتیب از دنیا می‌رود.

این غار در زبان مردم منطقه سوادکوه با نام «لاپ کمر» و در میان مردم روستای خطیرکوه و روستاهای اطراف غار با نام «دیو کالی» (به معنای غار دیو) شناخته می‌شود.

در متون تاریخی از این غار با نام «طاق عایشه کَرکیلی دژ» نام برده شده است زیرا چنین روایت است که در دوره اسلامی، زنی به نام عایشه در این دژ متحصن شده بود و جمعی از دزدان و راهزنان را به دور خود جمع کرده بود و کرکیل (غارت) می‌کردند از همین رو آن را به این نام می‌خواندند.

احتمال دارد اطلاق واژه «طاق» به این غار، از کلمه ترکی «داغ» به معنای «کوه» گرفته شده باشد.

در مجاورت این غار، قلعه و برج مخروبه‌ای معروف به «قلعه باجگیران» وجود دارد که به سبکی بسیار زیبا و با سنگ و ساروج ساخته شده و روی آن با گچ، ظریف‌کاری شده است.

در مقابل غار، پرتگاه مهیبی قرار دارد که ورود به آن را بسیار مشکل می‌سازد از همین رو بازدید از غار نیازمند در اختیار داشتن تجهیزات لازم و مهارت کوهنوردی است.

متأسفانه انجام تمرینات نظامی و معدن ماسه فعال در مجاورت غار اسپهبد خورشید، صدماتی را به این غار وارد ساخته است.

لینک های مرتبط:, , , , , , , , ,


 


- عملکرد انجمن دزپارس در فروردین ماه سال ۹۶
- دزفول مهد صنعتگران و صنایع‌دستی از کلوچه‌های محلی تا کپوی جهانی
- پارک خانواده دزفول ؛ آرامشی دوست داشتنی
- شهر آب و آجر در انتظار مسافران دزفول محور گردشگری شمال خوزستان
- انجمن دزپارس در اسفند ۱۳۹۵
- جندی شاپور قوی ترین پایگاه علمی جهان در قبل و بعد اسلام بوده است
- عملکرد انجمن دزپارس در بهمن ۱۳۹۵
- گنبد سلطانیه زنجان
- برگی ازتاریخ دزفول در حال ریزش است خانه شاهرکنی در وضعی اسفبار
- ناقوس مرگ پل تاریخی ۱۷۰۰ ساله دزفول به صدا درآمد
- پارک ساحلی علی مالک دزفول
- «آبجی» از دزفول به داکا رفت
- چاپ کتاب جامع سرمایه گذاری استان خوزستان با محور دزفول
- پذیرش آثار هنرمندان دزفولی در نمایشگاه بین المللی بلژیک
- اقتدار را به پل باستانی دزفول برگردانیم
- خانه تاریخی ضیایی دزفول؛ ویرانه ای باشکوه در انتظار جانی دوباره
- دعوت از مدارس برای آشنایی و برگزاری اردو در بافت تاریخی دزفول
- به همت انجمن دزپارس و سایر انجمن های مردم نهاد دزفول جشن شب یلدا در خانه تاریخی تیزنو برگزار شد
- برگزاری مراسم جشن شب یلدا در خانه تاریخی تیزنو دزفول
- انجمن دزپارس با همکاری میراث فرهنگی برگزار نمود بازدید از خانه های تاریخی قلمبر ۱ و ۲دزفول
- مسابقه عکاسی به مناسبت بزرگداشت ۱۵ دی ماه روز پل ساسانی دزفول
- بوستان ساحلی ولیعصر دزفول
- خانه قلمبر ۲ در دزفول شکوهی تاریخی در آستانه ویرانی
- حضور دانشجویان دانشگاه فرهنگیان تربیت معلم در خانه تيزنو دزفول
- پیش‌همایش «آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران» در دزفول برگزار گردید
- سمینار درفول شهر چهار فصل در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد
- برگزاری نمایشگاه کتاب مؤلفین دزفول (از بمبئی تا دزفول)
- برگزاری سمینار فرهنگی گردشگری دزفول شهر چهار فصل
- آرامشی خاص در کنار پارک ساحلی علی مالک دزفول
- بازدید انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول (دزپارس) از قمش چوقابافان دزفول
 

 

همه حقوق مطالب برای غار اسپهبد خورشید در استان مازندران محفوظ می باشد

طراحی سایت : محمد آذرکیش