تاریخ ارسال روی سایت : ۱۳۹۵/۰۴/۱۰


غار اسپهبد خورشید در استان مازندران

در کشور پهناور ایران جاذبه های گردشگری و هیجان انگیز فراوانی یافت می شود ، غار اسپهبد خورشید یکی از غارهای استان مازندران است که در نزدیکی روستای دوآب در شهرستان سوادکوه در ارتفاعات خطیرکوه قرار دارد.

120

این غار به شکل تالاری ساده و دایره‌ای شکل و از جمله طاق‌های معروف جهان است که در سال ۱۳۳۵ خورشیدی توسط غارشناسان ایرانی کشف گردید.

طول قوس طاق طبیعی و عظیم غار، ۴۰ متر بوده از همین رو قوس دهانه این غار، یکی از عظیم‌ترین دهانه‌های غار طبیعی در دنیا محسوب می‌شود. درون غار به صورت تالاری بیضی شکل به طول ۷۵، عرض ۲۵ و ارتفاع ۱۵ متر است. داخل غار دارای اتاق‌هایی است که قدمت آن‌ها به زمان ساسانیان بازمی‌گردد. در ابتدای دهانه غار، دیواری از سنگ و ساروج ایجاد شده که ساخت آن را به دوره ساسانیان نسبت می‌دهند.

این غار به عنوان دژی طبیعی، همواره مورد استفاده اسپهبدان طبرستان بوده است. در صدر اسلام و همزمان با شورش مردم طبرستان، این غار پناهگاه ونداد هرمز بود. در سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید (نوه اسپهبد فرخان بزرگ از خاندان گاوبارگان) بر منطقه مازندران حکومت می‌کرد. در این زمان، مهدی پسر منصور عباسی، حاکم ری شد و تصمیم گرفت پس از سال‌ها، مازندران را به تسخیر اعراب درآورد. مهدی با نیرنگ از درِ دوستی با اسپهبد خورشید درآمد و ضمن ارسال هدایایی، از او خواست تا اجازه دهد قسمتی از لشکریانش از دره رود تالار گذشته و از راه دریا به خراسان بروند. اسپهبد خورشید فریب این نیرنگ را خورده و اجازه عبور را صادر می‌کند. مهدی دو سپاه را از گرگان و شاه‌کوه، روانه کرده و آمل را تصرف می‌کند. اسپهبد خورشید که غافلگیر شده بود، همسر و دخترانش به همراه شمار بسیاری را در این غار گذاشته و برای تهیه سپاه به دیلمستان می‌رود.

عرب‌هایی که در پایین غار اردو زده بودند، به هیچ وجه قادر نبودند وارد این غار شوند. به دلیل وجود آب آشامیدنی در غار، امکان مقاومت به مدت طولانی وجود داشت. سپاه اعراب به مدت ۳ ماه، در پایین غار و به دنبال راهی برای نفوذ به غار بودند. آن‌ها به سرچشمه آب که در بالادست غار قرار داشت رفته و به گفته اهالی در آب زهر ریختند اما به گفته تاریخ، آب را به میکروب طاعون آلوده کردند. با آلوده شدن آب، حدود ۴۰۰ نفر از ساکنان غار به بیماری طاعون مبتلا شده و چون کسی جرأت خاکسپاری آن‌ها را نداشت، همسر اسپهبد خورشید به نام بانو نی‌کلا که در نبود همسرش فرمانروای این دژ بود، مردگان را به خاک سپرده و خود نیز به طاعون دچار می‌شود. در همین زمان اسپهبد خورشید به واسطه خوابی پریشان، قصد عزیمت می‌کند که در نیمه‌های راه در مسیر چالوس فعلی، پیکی به او خبر می‌دهد بانو نی‌کلا و ۴۰۰ تَن دیگر از بیماری طاعون وفات یافته و دژ سقوط کرده است و دو دخترش به همراه اکثر نوامیس طبرستان، به اسارت عرب‌ها درآمده‌اند. اسپهبد با شنیدن این خبر، به فراز تپه‌ای رفته و دست‌هایش را به سوی خورشید بالا برده و مشغول نجوا می‌شود. پس از آن، از زهری که در انگشتر خود بوده است می‌خورد و به این ترتیب از دنیا می‌رود.

این غار در زبان مردم منطقه سوادکوه با نام «لاپ کمر» و در میان مردم روستای خطیرکوه و روستاهای اطراف غار با نام «دیو کالی» (به معنای غار دیو) شناخته می‌شود.

در متون تاریخی از این غار با نام «طاق عایشه کَرکیلی دژ» نام برده شده است زیرا چنین روایت است که در دوره اسلامی، زنی به نام عایشه در این دژ متحصن شده بود و جمعی از دزدان و راهزنان را به دور خود جمع کرده بود و کرکیل (غارت) می‌کردند از همین رو آن را به این نام می‌خواندند.

احتمال دارد اطلاق واژه «طاق» به این غار، از کلمه ترکی «داغ» به معنای «کوه» گرفته شده باشد.

در مجاورت این غار، قلعه و برج مخروبه‌ای معروف به «قلعه باجگیران» وجود دارد که به سبکی بسیار زیبا و با سنگ و ساروج ساخته شده و روی آن با گچ، ظریف‌کاری شده است.

در مقابل غار، پرتگاه مهیبی قرار دارد که ورود به آن را بسیار مشکل می‌سازد از همین رو بازدید از غار نیازمند در اختیار داشتن تجهیزات لازم و مهارت کوهنوردی است.

متأسفانه انجام تمرینات نظامی و معدن ماسه فعال در مجاورت غار اسپهبد خورشید، صدماتی را به این غار وارد ساخته است.

لینک های مرتبط:, , , , , , , , ,


 


- مردم دزفول با برگزاری جشنواره فرهنگی به یاری رود دز آمدند
- از شکوه همنشینی رود و صخره در چال کندی دزفول تا فرار از گرما در کت های دستکند دزفول
- حضور پرشور اعضای فعال انجمن دزپارس در رادیو شهری دزفول در خصوص جشنواره صد روز با رود دز
- دز زلال همیشه جاری دزفول
- آغاز مرمت و احیای شهر زیر زمینی دزفول
- عملکرد خرداد ماه انجمن دز پارس دزفول در سال ۱۳۹۷
- دیدار اعضای انجمن دزپارس با فرماندار دزفول
- حضور انجمن دزپارس در کارگاه آموزشی مدیریت سبز
- حفظ و احیای گویش دزفولی
- گویش دزفولی بیاموزیم
- اهمیت احیای گویش دزفولی
- احیای گویش دزفولی
- جشن شب دزفول در خانه تاریخی تیزنو دزفول برگزار شد
- جای خالی موزه صلح در دزفول احساس می شود
- عملکرد انجمن دزپارس دزفول در اردیبهشت ۹۷
- تقدیر سازمان میراث فرهنگی کشور از انجمن دزپارس دزفول
- حضور فعالانه انجمن دزپارس دزفول در اختتامیه جشنواره سین هشتم در تهران
- شرکت دوتن از اعضای انجمن دزپارس دزفول در نخستین رزمواره مدافعان حرم
- شرکت اعضای انجمن دزپارس دزفول در آیین بزرگ داشت روز فردوسی
- دیدار سفیر فرهنگی دزفول و نماینده انجمن دزپارس دزفول با مدیر امور مجامع و تشکل های مردم نهاد کشور در تهران
- روزشمار گرامیداشت روز دزفول ۴ خرداد
- عملکرد انجمن دزپارس دزفول در فروردین ماه سال ۹۷
- عملکرد انجمن دزپارس دزفول در اسفند ماه ۹۶
- زنگ پایانی خوش بر تعطیلات نوروزی در دزفول به همت انجمن دزپارس دزفول
- اولین جشنواره بهاره گل‌های دزفول آغاز به کار کرد
- دزفول شهر آب و آجر لذت گردش در میان تاریخی کهن
- گردشی در خانه هایی که بوی تاریخ می دهند دزفول دیار خانه های قدیمی
- اولین جشنواره زمستانی مرکبات دزفول برگزار شد
- عملکرد انجمن دزپارس در بهمن ماه ۹۶
- دزفول در مسیر جهانی شدن همت بالاتری می‌خواهد
 

 

همه حقوق مطالب برای غار اسپهبد خورشید در استان مازندران محفوظ می باشد

طراحی سایت : محمد آذرکیش